Ciekawostki
Lotnictwo
Najkrótszy regularny lot pasażerski świata łączy szkockie wyspy Westray i Papa Westray (ok. 2,7 km). W rozkładzie ma 2 minuty, a rekordowy przelot trwał 53 sekundy.
Guinness World Records, Wikipedia
Singapur–Nowy Jork (JFK) liniami Singapore Airlines to jeden z najdłuższych lotów bez międzylądowania: ok. 15 350 km i 18–19 godzin w powietrzu, zależnie od kierunku.
Singapore Airlines, Statista
Pas startowy lotniska w Gibraltarze przecina ulicę Winston Churchill Avenue, którą zamyka się na czas lądowań i startów. Od 2023 część ruchu omija pas tunelem Kingsway.
Wikipedia, rząd Gibraltaru
Do lotniska Paro w Bhutanie podchodzi się między górami do ok. 5500 m. Uprawnienie do lądowania ma tylko kilkudziesięciu pilotów.
CNN, Druk Air, Wikipedia
Na lotnisku Princess Juliana na wyspie Sint Maarten samoloty przelatują tuż nad plażą Maho, nisko nad głowami plażowiczów.
Wikipedia, NPR
Najwyżej położone lotnisko cywilne świata to Daocheng Yading w Chinach (4411 m n.p.m., otwarte w 2013). Ciśnienie powietrza jest tam ok. 40% niższe niż nad morzem.
Wikipedia, SBS News, wartość ciśnienia z atmosfery wzorcowej ICAO
Kod ORD lotniska O’Hare w Chicago pochodzi od dawnego Orchard Field. Nazwę O’Hare nadano w 1949 roku na cześć pilota z II wojny światowej, a kod został.
Wikipedia, Chicago Department of Aviation
Kod MSY dla Nowego Orleanu pochodzi od dawnego terenu Moisant Stock Yards, na którym powstało lotnisko.
Wikipedia
Warszawskie lotnisko Okęcie nosi imię Fryderyka Chopina od marca 2001 roku. Kod IATA to WAW, kod ICAO to EPWA.
Wikipedia, Polskie Porty Lotnicze, pasazer.com
Najruchliwsze lotnisko świata pod względem pasażerów to Atlanta Hartsfield-Jackson: w 2023 roku ok. 104,7 mln osób (dane wstępne ACI).
ACI World
Concorde latał z prędkością ponad 2100 km/h (ok. 2 Machy), czyli dwa razy szybciej niż dźwięk.
Encyclopaedia Britannica, Guinness
Rekord przelotu Concorde’a z Nowego Jorku do Londynu to 2 godziny 52 minuty 59 sekund (7 lutego 1996).
Guinness World Records, British Airways
Pierwszy lot Boeinga 747 odbył się 9 lutego 1969 roku z lotniska Paine Field w Everett i trwał 75 minut.
Boeing, HistoryLink
Airbus A380 ma dwa pełne pokłady i w układzie jednoklasowym może być certyfikowany na 853 pasażerów.
Airbus, Britannica
Na wysokości przelotowej, powyżej ok. 11 km, temperatura zewnętrzna według atmosfery wzorcowej wynosi −56,5 °C.
ICAO, AMS Glossary
Numer pasa to kierunek magnetyczny jego osi, zaokrąglony do 10° i podzielony przez 10: pas 27 prowadzi na zachód (270°), a 09 na wschód (90°).
FAA, Aeronautical Information Manual, FAA JO 7110.65
Pas 15/33 na lotnisku Chopina w Warszawie ma ok. 3690 m długości.
SkyBrary, AIP Polska
„Czarna skrzynka” nie jest czarna: rejestratory lotu maluje się na jaskrawy pomarańczowy lub żółty, żeby łatwiej je znaleźć w szczątkach.
FAA, General Aviation News, ATSB
KLM, założona 7 października 1919 roku, to najstarsza linia lotnicza świata działająca nieprzerwanie pod pierwotną nazwą.
KLM, Wikipedia
Nazwa Qantas to skrót od „Queensland and Northern Territory Aerial Services”, linię założono w 1920 roku w Winton w Queensland.
Qantas, Wikipedia
Wezwanie „mayday” pochodzi od francuskiego „venez m’aider” („przyjdźcie mi z pomocą”). Od 1927 roku jest oficjalnym radiotelefonicznym sygnałem niebezpieczeństwa.
Wordorigins.org, Britannica
Najkrótszy pas z regularnym ruchem pasażerskim ma ok. 400 m i leży na karaibskiej wyspie Saba (Juancho E. Yrausquin). Na obu końcach pasa są urwiska.
Guinness World Records, Wikipedia
Geografia
Granica USA z Kanadą ma ok. 8900 km (razem z Alaską) i jest najdłuższą granicą lądową między dwoma państwami.
CIA World Factbook, Wikipedia
Chiny i Rosja mają najwięcej sąsiadów lądowych: po 14 państw (przy uznaniu Abchazji i Osetii Południowej Rosja ma 16).
CIA World Factbook, Guinness World Records, WorldAtlas
Liechtenstein i Uzbekistan to jedyne kraje podwójnie śródlądowe: do morza trzeba przekroczyć dwie granice (przy założeniu, że Morze Kaspijskie nie jest oceanem).
Encyclopaedia Britannica, WorldAtlas
Kiribati leży po obu stronach równika i południka 180°, więc obejmuje wszystkie cztery półkule. Jako państwo wyspowe robi to samo jedno (z terytoriami zamorskimi to samo mogą USA, Francja i Wielka Brytania).
Snopes, WorldAtlas
W 2011 roku Samoa przesunęło się na zachodnią stronę linii zmiany daty: po czwartku 29 grudnia przyszła sobota 31 grudnia, a 30 grudnia nie było.
Wikipedia, BBC News
Francja ma najwięcej stref czasowych ze wszystkich państw: 12 (13 z roszczeniem do Ziemi Adeli na Antarktydzie).
timeanddate.com, Wikipedia
Choć Chiny rozciągają się na ok. pięć stref geograficznych, w całym kraju obowiązuje jeden czas urzędowy UTC+8 (czas pekiński).
timeanddate.com, Wikipedia
Nepal używa czasu UTC+5:45, jednej z trzech stref świata z 45-minutowym przesunięciem.
Wikipedia, timeanddate.com